Күн ішіндегі конвекция

Конвекция дегеніміз - төменнен көтерілетін жылу ағынының әсерінен болатын ауырлық күштер өрісіндегі сұйықтықтың не газдың қозғалысы. Көтергіш күш болып Архимед күші табылады. Dr шамасы V көлем мен қоршаған ортаның температура айырмасымен түсіндіріледі. V көлеміндегі зат қоршаған орта затынан ыстығырақ болу керек. Конвекция пайда болу үшін көтеріліп тұрған элементтің температурасының азаюы сол биіктіктерде болатын қоршаған ортаның температура азаюынан баяуырақ болуы қажет, өйткені элементтің температурасы ортаның температурасымен теңессе, бұл екеуінің тығыздығы да теңеседі де, Архимед күші Күн ішіндегі конвекция нөлге айналады. Егер элемент пен орта арасында жылуалмасу жүрмесе, онда бұл адиабаттық процесс болады да, конвекция пайда болуы шарты: ÑTад Rс түрінде жазылады, мұндағы өлшемсіз R саны :

-ге

тең, мұндағы d - қабат қалындығы, b - газ үшін 1/T тең жылулық кеңеюдің көлемдік коэффициенті. Әдетте Rс~103. Конвекция болмаған жағдайда жұлдыздардағы температураның сыртқы градиенті (ÑТ) сәулелі жылу өткізгіштігімен анықталады. Жұлдыз заты иондалмаған болса, әдетте R £ Rс болады да, конвекция байқалмайды.. Сутегі мен гелий толығымен иондалған, не бейтарап болған кезде конвекция Күн ішіндегі конвекция тоқтайды. Сонымен, Күннің және Күн үлгісіндегі жұлдыздардың конвекциялық алқабы – жарым-жартылай иондалған сутегі мен гелийдің алқабы.

35..Күннің магнит өрісі және оның ерекшеліктері.

Күн магнит өрістерінің пайда болуы гидромагниттік динамомен, яғни магнит өрісін өткізетін ортаның гидродинамикалық қозғалыстарымен байланысты. Қазіргі заманғы түсініктер бойынша Күнде күш сызықтары меридионал жазықтықтарда жататын полоидал және әр нүктеде меридионал жазықтыққа перпендикуляр тороидал магнит өрістері бар (1-сурет).

Солтүстік (N) және оңтүстік (S) жарты шардағы тороидал өрістің ба Күн ішіндегі конвекцияғыты әртүрлі. Тороидал өрістің ең байқамдысы – Күн дақтарындағы магнит өрісі. Күн дақтарындағы магнит өрісінің максимал кернеулігі ~ 4000 Э-ке жетеді Өрістер әрдайым Күн бетіне шығып кетсе де, байқаулар жетерсіз терең аймақтарда пайда болады. Күн магнит өрістері бар екенін біз тек олар Күн беті астынан сыртына шыға алатынына байланысты білдік. Қазір белгілі болғандай, Күн ядросында кернеулігі 106 Гс-қа жететін алғашқы магнит өрісі жасырылған болуы мүмкін.



1-сурет. Фотосфера астындағы жалпы азимутал магнит өрісінің Күн бетіне көтерілу нәтижесінде т Күн ішіндегі конвекцияүзілетін күн дақтарындағы магнит өрістері

1953 жылы американдық астроном Бэбкок Күн магнит өрістерінің әлдеқайда әлсіздеу дипольдік құраушысын ашты. Бұл дипольдің магнит моменті Күннің айналу осі бойымен бағытталған, сондықтан бұл құраушы полоидал болып табылады. Бұл құраушы үйектік аймақтарда ең анық көрінеді

ғаламшараралық магнит өрістері ПМӨ-ң төрт секторлы құрылымы осі Күн экватор жазықтығында жатқан Күндегі квадрупольге, кейде ПМӨ-ң екі секторлы құрылымына сәйкес байқалады, ол Күндегі дипольге сәйкес келеді

Тұтасымен алғанда, Күнің іріауқымды магнит өрістері жеткілікті күрделі Күн ішіндегі конвекция болып табылады. Ұсақ масштабтарда өрістің одан да күрделі құрылымы бар (2-сурет).

3.5-сурет. Күннің ірімасштабты магнит өрісінің осі бойынша симметриялы құраушысы

Қисық магнит өрісінің радиал құраушысын оң және теріс бағытталған аймақтарға бөледі (3-сурет). Магнит өрісінің оң бағыты деп магнит өрісінің күш сызықтары күннен сыртқа қарай шығатын жағдайды, магнит өрісінің теріс бағыты деп күш сызықтары Күнге қарай бағытталған жағдайды айтады.


documentayqmcdt.html
documentayqmjob.html
documentayqmqyj.html
documentayqmyir.html
documentayqnfsz.html
Документ Күн ішіндегі конвекция